Έχω πολλά περιττά κιλά. Να πάρω φάρμακα ή να κάνω χειρουργείο;
Η παχυσαρκία δεν είναι απλώς ένα ζήτημα αισθητικής ανησυχίας, αλλά μια σύνθετη, πολύπλευρη ασθένεια, όπου οι κίνδυνοι για την υγεία, όπως οι καρδιακές παθήσεις, ο διαβήτης, η υψηλή αρτηριακή πίεση, οι άπνοιες στον ύπνο, προβλήματα στις αρθρώσεις και αρκετές μορφές καρκίνου. Η κατανόηση της υποκείμενης νόσου της παχυσαρκίας είναι ζωτικής σημασίας στο να πάρει ένας ή μια πάσχουσα τη σωστή απόφαση αντιμετώπισής της. Είναι αποδεδειγμένο, πως σε περιπτώσεις πολλών περιττών κιλών, η δίαιτα και η άσκηση δεν αρκούν για ένα επιθυμητό αποτέλεσμα. Πάνω από 98% των ασθενών ξαναπαίρνουν τα κιλά και ακόμη περισσότερα.
Οι μηχανισμοί του οργανισμού
Η βάση του προβλήματος της παχυσαρκίας βρίσκεται στη διαταραγμένη ενεργειακή ισορροπία – όπου η πρόσληψη θερμίδων υπερβαίνει την κατανάλωση αυτών – οδηγώντας στη συσσώρευση υπερβολικού σωματικού λίπους και πολλά περιττά κιλά. Αυτή η ανισορροπία είναι από τις βασικές αιτίες παχυσαρκίας και επηρεάζεται από διάφορους μηχανισμούς, συμπεριλαμβανομένου του μεταβολικού ρυθμού, της λειτουργίας των ορμονών του εντέρου που επηρεάζουν την πείνα και τον κορεσμό και της ικανότητας του σώματος να ρυθμίζει την αποθήκευση και τη χρήση ενέργειας.
Επιπλέον, η γενετική προδιάθεση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την πιθανότητα ενός ατόμου να γίνει παχύσαρκο, υποδεικνύοντας ότι οι ρίζες της παχυσαρκίας είναι σαφώς βαθύτερες από απλά τον τρόπο ζωής. Γι’ αυτό και όσο και να προσπαθείς να χάσεις τα περιττά κιλά, το σώμα του τα επανακτά με την πρώτη ευκαιρία! Χαρακτηριστικό είναι ότι το ζύγισμα μετά τις γιορτές μετατρέπεται σε εφιάλτη!
Τι επιλογές υπάρχουν;
Μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών, η λαπαροσκοπική βαριατρική επέμβαση και οι νέες φαρμακευτικές θεραπείες ξεχωρίζουν ως δύο κύριες στρατηγικές στη μάχη κατά της σοβαρής παχυσαρκίας. Παρακάτω θα παραθέσουμε αυτές τις δύο ξεχωριστές προσεγγίσεις, καταγράφοντας μια ισορροπημένη σύγκριση των ωφελειών, των κινδύνων και του εξελισσόμενου τοπίου της θεραπείας της σοβαρής παχυσαρκίας.
Η επεμβάσεις απώλειας βάρους.
Η βαριατρική χειρουργική, με επεμβάσεις όπως το γαστρικό bypass και η sleeve γαστρεκτομή (γαστρικό μανίκι), αποτελεί φάρο ελπίδας για άτομα με σοβαρή παχυσαρκία, προσφέροντας από δεκαετίες αποδεδειγμένη σημαντική και μόνιμη απώλεια βάρους με βελτίωση ή και πλήρη θεραπεία των παθήσεων (κίνδυνοι για την υγεία) που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Η βαριατρική χειρουργική είναι σήμερα εξαιρετικά ασφαλής σε εξειδικευμένα κέντρα. Συνεχίζει, όμως, να υπάρχει ο δισταγμός για μια λαπαροσκοπική επέμβαση, κυρίως λόγω έλλειψης σωστής ενημέρωσης.
Έτσι, η ανάπτυξη νέων φαρμάκων (όπως τα νεα φαρμακα για διαβητη τυπου 2) – που προέκυψαν από τις έρευνες στους ασθενείς που υποβλήθηκαν σε επέμβαση – προσπαθεί να μιμηθεί σε ένα βαθμό τα αποτελέσματα του χειρουργείου. Η πραγματικότητα είναι ότι αυτά τα ενέσιμα φάρμακα έχουν καλά αποτελέσματα για λίγα περιττά κιλά, αλλά σαφώς υποδεέστερα της επέμβασης. Επιπλέον, δεν είναι αποτελεσματικά σε όλους και προκαλούν συχνά ανεπιθύμητες παρενέργειες (συνήθως από το πεπτικό).
Αυτό καθιστά την επιλογή μιας θεραπείας με ενέσιμο φάρμακο αποδεκτή για λίγα κιλά ή για έναν ασθενή με πολλά κιλά προκειμένου να υποβληθεί σε χειρουργείο. Σε καμία περίπτωση, όμως, δε θα πρέπει ο σοβαρά παχύσαρκος (δείκτης μάζας σώματος – Body Mass Index BMI>35) να περιμένει ότι θα χάσει όλα τα κιλά με το φάρμακο. Ακόμα και αν το παίρνει όλη του τη ζωή (αν και δεν έχουμε επιστημονικά δεδομένα για τη χρήση τους πέραν των τριών ετών) η απώλεια βάρους κυμαίνεται στο 10-15%.
Για να εξηγήσουμε γιατί η βαριατρική χειρουργική πλεονεκτεί, θα πρέπει να πούμε ότι το φάρμακο περιέχει ανάλογο μιας ορμόνης που λειτουργεί θετικά στην απώλεια βάρους, ενώ μετά από την επέμβαση εκκρίνονται από τον οργανισμό πάνω από 120 ορμόνες που οδηγούν στην απώλεια βάρους, τη διόρθωση του μεταβολικού συνδρόμου και του σακχαρώδη διαβήτη και της υπερινσουλιναιμίας. Το μεταβολικό σύνδρομο απειλεί τη ζωή μας και δεν πρέπει να το λέμε απλά, αλλά και να το αντιμετωπίζουμε. Τι είναι το μεταβολικό σύνδρομο αναλύουμε σε άλλο άρθρο στο website μας. Αναλύοντας το μεταβολικό σύνδρομο Ποια είναι τα προβλήματα και ποια όργανα βλάπτει, θα καταλαβαίνουμε τη σοβαρότητα του όρου!
Επιπλέον, το μικρό στομάχι που δημιουργείται από την επέμβαση, δεν επιτρέπει την κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων τροφής, κάτι που δεν μπορεί να αποτρέψει το φάρμακο. Βέβαια, η λήψη ενός φαρμάκου είναι μια απόφαση που παίρνει κανείς ευκολότερα από την απόφαση μιας επέμβασης. Θα πρέπει, όμως, να γνωρίζει κανείς ότι η λύση αυτή δεν αρκεί για τις περιπτώσεις σοβαρής παχυσαρκίας (δείκτης μάζς σώματος>30).
Ποιότητα ζωής και ικανοποίηση ασθενών
Μια άλλη σημαντική πτυχή που πρέπει να ληφθεί υπόψη είναι ο αντίκτυπος κάθε θεραπείας στην ποιότητα ζωής του ασθενούς και τη συνολική ικανοποίηση. Μελέτες έχουν δείξει ότι η βαριατρική χειρουργική βελτιώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ατόμων με σοβαρή παχυσαρκία, αυξάνει την αυτοπεποίθηση τους και δίνει άλλη διάσταση στην κοινωνική και επαγγελματική ζωή τους. Οι φαρμακευτικές θεραπείες, συμβάλλουν επίσης στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, αλλά απαιτούν συμμόρφωση των ασθενών σε κανόνες και διατροφικές συμπεριφορές, που δεν είναι όλοι έτοιμοι να τηρήσουν.