ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΡΕΥΝΑ ΚΑΙ ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΗΣ ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ

Η χειρουργική αντιμετώπιση σοβαρών μορφών παχυσαρκίας (νοσογόνος παχυσαρκία με δείκτη μάζας σώματος >35 kg/m2) είναι σήμερα πια μονόδρομος και η μόνη βιώσιμη λύση για την οριστική πρόληψη, αλλά και αντιμετώπιση σοβαρών νοσημάτων που προσβάλλουν σχεδόν όλα τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού. Ειδικότερα, επιτυγχάνεται οριστική απώλεια βάρους, θεραπεία σακχαρώδους διαβήτη, υπέρτασης, διαταραχών των λιπιδίων του αίματος (χοληστερίνη, τριγλυκερίδια), συνδρόμου άπνοιας στον ύπνο και μυοσκελετικών προβλημάτων. Επιπλέον, αποκαθίσταται η γονιμότητα, καθώς και άλλες ορμονικές διαταραχές, βελτιώνεται η εικόνας σώματος, επαναρρυθμίζεται η διατροφική συμπεριφορά και βελτιστοποιείται η ποιότητα της ζωής. Παράλληλα, λειτουργεί προστατευτικά σε σειρά μορφών καρκίνου (παχέος εντέρου, μήτρας, μαστού, προστάτη κά)
Η σημαντική μάζα λιποκυττάρων δημιουργείται στην παιδική/προεφηβική ηλικία. Παράλληλα, οι διατροφικές μας συνήθειες εγκαθίστανται στην παιδική ηλικία. Έτσι, ο ρόλος της οικογένειας αλλά και του σχολείου είναι πολύ σημαντικός. Η Ελλάδα βρίσκεται πρώτη στις στατιστικές της παιδικής παχυσαρκίας στην Ευρώπη! Γι’ αυτό, θα πρέπει να δείξουμε ιδιαίτερη μέριμνα στις μικρές ηλικίες. Η αλλαγή των διατροφικών συνηθειών των μικρών παιδιών και η ένταξη αθλοπαιδιών στην καθημερινότητά τους είναι απαραίτητη. Η καθήλωση σ’ ένα γραφείο συχνά παίζοντας ηλεκτρονικά ή η πολύωρη παρακολούθηση τηλεόρασης είναι καταστροφικά.
Η γενετική επιβάρυνση είναι δεδομένη! Υπάρχει προδιάθεση για παχυσαρκία. Αυτό όμως δεν πρέπει να αποτελεί δικαιολογία! Το περιβάλλον (καθημερινότητα, άσκηση, διατροφικές συνήθειες κλπ) είναι ο πιο σημαντικός παράγοντας για την έκφραση του φαινομένου της παχυσαρκίας! Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι Αφροαμερικανοί. Μεταναστεύοντας από την Αφρική, και προσαρμοζόμενοι στον δυτικό τρόπο διατροφής, αποτελούν σήμερα μια ιδιαίτερα επιβαρυμένη ομάδα πληθυσμού με υψηλούς δείκτες μάζας σώματος παρά το ότι στην ήπειρό τους δεν υπάρχει ζήτημα νοσογόνου παχυσαρκίας! Επίσης, οι Ινδοί που έχουν αρχίσει να υιοθετούν δυτικούς τρόπους ζωής, έχουν σήμερα 25% παχύσαρκο πληθυσμό!

Είναι κυριολεκτικά καταστροφικό να θεωρείται η σοβαρή παχυσαρκία σαν κατάσταση ολίγων παραπάνω κιλών! Το επιπλέον βάρος προσβάλει όλα τα συστήματα του οργανισμού μας, επιβαρύνοντας εγκέφαλο, αγγεία, καρδιά, αναπνευστικό, μυοσκελετικό, όργανα της κοιλιάς και του μεταβολισμού. Η σοβαρή παχυσαρκία δεν είναι αισθητικό θέμα! Απορρυθμίζει τις λειτουργίες του σώματος, προκαλώντας διαβήτη, υπέρταση, άπνοιες ύπνου, επιβάρυνση στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης, υπερφόρτωση των αρθρώσεων ισχίου και γονάτων, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και πολλά άλλα!

Όλες οι επεμβάσεις σήμερα γίνονται λαπαροσκοπικά, η νοσηλεία δεν ξεπερνά τις 2-3 μέρες, ο ασθενής κινητοποιείται το ίδιο απόγευμα του χειρουργείου και δεν υπάρχουν μετεγχειρητικοί πόνοι. Η επάνοδος στην εργασία μπορεί να γίνει μέσα στο πρώτο 10ήμερο, ενώ η πλήρης αποκατάσταση της καθημερινότητας είναι εφικτή μέσα στον πρώτο μήνα. Μέσα στον πρώτο χρόνο επιτυγχάνεται απώλεια άνω του 80% του υπερβάλλοντος βάρους με παράλληλη αποκατάσταση των προβλημάτων υγείας του ατόμου. Τα αποτελέσματα στη βελτίωση της υγείας του ασθενούς είναι άμεσα και εντυπωσιακά, και αυτός βιώνει μια περίοδο ευεξίας και ευτυχίας, αποβάλλοντας το πραγματικό και ψυχολογικό βάρος που αλλοίωνε τη ζωή του και την προσωπικότητά του σε προσωπικό και κοινωνικό επίπεδο. Η μεταμόρφωση είναι τέτοια που οι ασθενείς μιλάνε για καινούργια ζωή!
Η αλήθεια είναι ότι διεθνείς μελέτες έχουν αποδείξει ότι σε οργανωμένα κέντρα η θνητότητα δεν ξεπερνάει το 0.3%, ποσοστό πολύ χαμηλότερο από πολλές καθημερινές επονομαζόμενες «επεμβάσεις ρουτίνας», όπως το στεφανιαίο bypass (3.5% θνητότητα), το ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής (4% θνητότητα), η ολική αρθροπλαστική ισχίου (3,8%) και άλλες. Επιπλέον, οι επιπλοκές των επεμβάσεων δεν ξεπερνούν το 3-7% των περιπτώσεων. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία αποκαθίστανται χωρίς νέα επέμβαση, και σε κάθε περίπτωση είναι ασύγκριτα λίγες σε σχέση με τις επιπλοκές των νοσημάτων που συνοδεύουν την παχυσαρκία. Με άλλα λόγια, κριτήριο επιλογής της χειρουργικής επέμβασης είναι η πρόληψη ή/και η αντιμετώπιση των κινδύνων εμφάνισης σοβαρών προβλημάτων από τις επιπτώσεις σε κάθε όργανο και μεταβολικό σύστημα του οργανισμού μας!
Η πραγματικότητα είναι ότι η Βαριατρική χειρουργική εφαρμόζεται για τη θεραπεία νοσογόνα παχύσαρκων ατόμων τα τελευταία 60 χρόνια. Οι πρώτες επεμβάσεις πραγματοποιήθηκαν το 1953, ενώ η σημαντικότερη μέθοδος, το γαστρικό by-pass, πρωτο-εφαρμόστηκε το 1966. Επιπλέον, οι παρατηρήσεις για τη χειρουργική βελτίωση ή και θεραπεία του διαβήτη χρονολογούνται από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Η εκρηκτική αύξηση του προβλήματος/ασθένειας και η εφαρμογή λαπαροσκοπικών τεχνικών τις τελευταίες 3 δεκαετίες οδήγησαν στην ευρεία διάδοση των μεθόδων αυτών, με αποτέλεσμα να γίνονται σήμερα πάνω από 420.000 επεμβάσεις διεθνώς. Τα μακροχρόνια ευεργετικά αποτελέσματα της Χειρουργικής αυτής είναι καταγεγραμμένα στην ιατρική βιβλιογραφία εδώ και πάρα πολλά χρόνια και υπερτερούν κατά πολύ των συντηρητικών επιλογών για το σοβαρό αυτό νόσημα.
Η Χειρουργική Αντιμετώπιση της νοσογόνου παχυσαρκίας είναι σοβαρή Χειρουργική και πρέπει να γίνεται σε οργανωμένα και εξειδικευμένα κέντρα. Τέτοια υπάρχουν στον δημόσιο και στον ιδιωτικό χώρο του Συστήματος Υγείας. Δυστυχώς στη χώρα μας το σύστημα δεν υποστηρίζει όσο θα έπρεπε τις επεμβάσεις αυτές. Παρόλα αυτά, υπάρχουν λύσεις σε Δημόσια Νοσοκομεία. Σίγουρα, οι διαδικασίες είναι πολύ πιο απλές στον Ιδιωτικό Τομέα. Το κόστος εκεί δεν είναι υπέρογκο, και θα πρέπει κανείς να ρωτήσει πριν απορρίψει επιλογές που θα σώσουν τη ζωή του. Σίγουρα μια χειρουργική επέμβαση που θα απαλλάξει τον πάσχοντα από χρόνιες νόσους, νοσηλείες για αυτές, επισκέψεις σε γιατρούς και χούφτες φάρμακα, έχει μικρότερο κόστος από αυτό που επιβαρύνει αυτόν και την οικογένειά του η διαιώνιση και συσσώρευσή των προβλημάτων υγείας. Για παράδειγμα, έχει υπολογιστεί ότι το κόστος μιας χειρουργικής επέμβασης για Σακχαρώδους Διαβήτη τύπου 2 εξισώνεται για τον ασθενή και το σύστημα υγείας μέσα σε δύο χρόνια από το χειρουργείο!
Η παχυσαρκία είναι επίσημα αναγνωρισμένη Νόσος από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (World Health Organization). Μάλιστα, ο ίδιος Οργανισμός την θεωρεί ίσως την πιο απειλητική επιδημία του 21ου αιώνα. Η πραγματικότητα είναι ότι οι θάνατοι από σοβαρή παχυσαρκία είναι τριπλάσιοι από αυτούς που προκαλούν ο καρκίνος του μαστού και του παχέος εντέρου μαζί. Έχει δε αποδειχθεί με σειρά επιστημονικών μελετών, ότι η δραστική μείωση του σωματικού βάρους μειώνει σημαντικά την πιθανότητα εμφάνισης διαφόρων μορφών καρκίνου
Η αλήθεια είναι ότι στις μέρες μας η παχυσαρκία ΔΕΝ αποτελεί πια άλυτο πρόβλημα, αρκεί να αντιμετωπιστεί από ειδικούς. Σήμερα η επιστήμη έχει στα χέρια της ‘όπλα’ ικανά να βοηθήσουν ουσιαστικά το άτομο να ρυθμίσει το βάρος του, όπως ειδικά μοντέλα τροποποίησης συμπεριφοράς, μοντέλα διατροφικής εκπαίδευσης, ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις και τεχνικές αντιμετώπισης του χρόνιου στρες. Για σοβαρότερες περιπτώσεις, περίοπτη θέση στη φαρέτρα των ‘όπλων’ καταλαμβάνει η Βαριατρική χειρουργική. Οι περισσότερες από τις χειρουργικές επεμβάσεις που εφαρμόζονται σήμερα ασκούν επίδραση τόσο στα φυσιολογικά σήματα της πείνας και του κορεσμού όσο και άμεσα στην ποσότητα φαγητού που μπορεί να καταναλώσει το άτομο, καθώς και στην απορρόφησή του από το πεπτικό σύστημα.
Η χειρουργικές επεμβάσεις εφαρμόζονται σήμερα, σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες του National Institute for Health, της Αμερικανικής Εταιρείας Χειρουργικής της Παχυσαρκίας και Μεταβολικών Νόσων (ASMBS) και της Αμερικανικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ADA), σε ασθενείς με βάρος περισσότερο από 30 κιλά του φυσιολογικού. Πιο συγκεκριμένα, αν το πηλίκο του βάρους με το τετράγωνο του ύψους του ενδιαφερομένου είναι πάνω από 35 (δηλαδή Δείκτης Μάζας Σώματος >35), τότε ο συγκεκριμένος θα πρέπει να συμβουλευτεί ειδικό Χειρουργό. Ιδιαίτερα αν συνυπάρχουν ένα ή δύο νοσήματα, όπως σακχαρώδης διαβήτης, υπέρταση, οσφυαλγία ή αρθροπάθειες, καρδιολογικά προβλήματα (ανεπάρκεια, στεφανιαία νόσος κλπ), υπερλιπιδαιμία, αναπνευστικά προβλήματα, λιπώδης διήθηση του ήπατος και άλλα, τότε η επέμβαση γίνεται επιτακτική. Σήμερα πια, σε περιστατικά αρρύθμιστου σακχαρώδη διαβήτη ή βαρειών μεταβολικών διαταραχών, το όριο για την χειρουργική επέμβαση κατεβαίνει χαμηλότερα. Οι επιπτώσεις της Νοσογόνου Παχυσαρκίας (δηλαδή παχυσαρκίας που «γεννά» νόσους) στον οργανισμό είναι η πιο σημαντική ένδειξη για να κινητοποιηθεί ο σύγχρονος άνθρωπος και να αναζητήσει τη σωστή λύση στο πρόβλημα, γιατί δεν θα μπορέσει να το αντιμετωπίσει με συντηρητικές τακτικές.

Η Βαριατρική Χειρουργική αντιμετώπιση της σοβαρής παχυσαρκίας είναι αποδεδειγμένα η πιο αποτελεσματική μέθοδος για σίγουρη και μόνιμη απώλεια πολλών κιλών, με την προϋπόθεση ότι ο ασθενής αντιμετωπίζεται από εξειδικευμένη πολυπρόσωπη ιατρική ομάδα. Η ευρύτατη και συχνά μη ελεγχόμενη παροχή πληροφοριών γύρω από την παχυσαρκία και τη χειρουργική της αντιμετώπιση οδηγεί στο σχηματισμό εντυπώσεων, που σε μεγάλο βαθμό παραποιούν την πραγματικότητα.